BumExit! Hugo of Wopke?

‘De Koning is niet meer, lang leve de Koning.’ Gevoed door het gerucht dat Sybrand Buma heeft gesolliciteerd naar het burgemeesterschap van Leeuwarden, neemt de speculatie over de aanstaande troonwissel bij het CDA toe. De naderende houdbaarheidsdatum van Buma en de opkomst van twee kroonprinsen dwingt de christendemocraten om binnen afzienbare tijd met een antwoord te komen op die ene vraag: wordt het Hugo of Wopke?


Of er wel of geen kleerscheuren in het gewaad van de te kronen voorman van het CDA zullen zitten, hangt nauw samen met de manier waarop het CDA de koningsmantel door gaat geven.

Bedoeld of onbedoeld heeft Buma bij de samenstelling van het kabinet Rutte III voorgesorteerd op zijn eigen afscheid. Lange tijd was er binnen het CDA geen alternatief voor zijn leiderschap te vinden, maar recent is er een luxepositie ontstaan door de aan het politieke firmament verschenen Hugo de Jonge en Wopke Hoekstra. De vraag is nu welke van deze twee kroonprinsen de macht grijpt binnen de machtspartij van weleer en in hoeverre de uiteindelijke winnaar ongeschonden uit de strijd komt.

Of er wel of geen kleerscheuren in het gewaad van de te kronen voorman van het CDA zullen zitten, hangt nauw samen met de manier waarop het CDA de koningsmantel door gaat geven. Een tweestrijd tussen de beide heren, met partijleden als jury, lijkt onwaarschijnlijk na het bloedbad dat dit recent opleverde bij de PvdA. Een akkoordje tussen beide heren waarin de een ruim baan maakt voor de ander lijkt minstens zo onwaarschijnlijk. In dat besef lijken er weinig andere smaken over te blijven dan de Bos en Balkenende varianten. In de Bos variant benoemt een uittredende partijleider zijn eigen opvolger en verdwijnt daarna geruisloos van het politieke toneel. In de Balkenende variant – een die het CDA ongetwijfeld is bijgebleven – verdwijnt de politieke leider, zonder een aangewezen opvolger en blijft voor onbepaalde tijd onduidelijk wie de scepter zwaait binnen een partij.

Hoewel D66 de Balkenende variant op dit moment nieuw leven inblaast, lijkt het onwaarschijnlijk dat het CDA hier opnieuw voor zal kiezen. Immers het echec van de laatste leiderschapswissel zal nog altijd door de gangen van de partijburelen galmen. Nadat Balkenende afzwaaide en Maxime Verhagen zijn partij uitleverde aan de grillen van Geert Wilders in het knetter rechtse kabinet Rutte I, was het voor alles en iedereen onduidelijk wie de koers van de christendemocraten bepaalde. Was het Verhagen als architect van het kabinetsbeleid, was het Jan Kees de Jager – die als minister van Financiën in zwaardere tijden – de akkoorden met de oppositie al rennend door de Haagse gangen aaneenrijgde, of was het fractievoorzitter Buma, die de eerste 45 jaar van zijn leven nog Van Haersma Buma was. De overvloed aan stuurmannen op het christendemocratische schip resulteerde in een tekort aan profiel en na de uiteindelijke kroning van Buma in een historisch electoraal dieptepunt.


Linksom of rechtsom resulteert een vroegtijdig vertrek van Buma, zonder aangewezen opvolger, in een machtsvacuüm binnen het CDA.

Mocht Buma er voor kiezen om over zijn eigen politieke graf heen te regeren door te kiezen voor de Bos variant, dan is zijn keuze moeilijk te voorspellen. Hoewel hij De Jonge aanwees als aanvoerder van zijn smaldeel in het kabinet, heeft hij Hoekstra een minstens zo gunstige uitgangspositie gegeven door hem minister van Financiën te maken. In ons calvinistische kikkerland is een schatkistbewaarder immers per definitie populair. Ogenschijnlijk levert deze methode het minste bloed op, al is het onwaarschijnlijk dat het bestuur en de leden van het CDA zich neerleggen bij een situatie waarin Buma zijn eigen opvolger uitkiest.

Linksom of rechtsom resulteert een vroegtijdig vertrek van Buma, zonder aangewezen opvolger, in een machtsvacuüm binnen het CDA. Niet alleen moet het christendemocratische schip haar koers tijdelijk zonder stuurman voortzetten, niet alleen worden Hugo de Jonge en Wopke Hoekstra tegen elkaar uitgespeeld, ook is de vraag of de nieuwe fractievoorzitter in de Tweede Kamer zich neerlegt bij deze tweestrijd, na een periode aan de macht te hebben geroken.

Alleen door een juiste zoektocht kan worden voorkomen dat de zegen van meerdere kroonprinsen niet eindigt in een vloek. Wie o wie wordt de Koning? Hugo of Wopke?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here