Komkommernieuws: Belastingdienst draait ICT vernieuwing terug

De Belastingdienst zet de geplande overstap naar Microsoft 365 voorlopig stil. De dienst gaat opnieuw onderzoeken of kantoorsoftware op eigen servers kan draaien. Daarmee wordt een ICT-keuze die vorig jaar nog als de enige realistische optie gold, opnieuw ter discussie gesteld.
Staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg schrijft de Tweede Kamer dat de omstandigheden in een jaar tijd zijn veranderd. Onder meer de beschikbare datacentercapaciteit en het aanbod op de markt zijn volgens hem gewijzigd. Daardoor kunnen opties die eerder niet haalbaar werden geacht, inmiddels wel mogelijk zijn.

De Belastingdienst, Douane en Dienst Toeslagen zouden hun kantoorautomatisering moderniseren met Microsoft 365. In oktober 2025 werd die keuze nog omschreven als de enige uitvoerbare en realistische optie voor de toenmalige situatie van de Belastingdienst.
Nu wordt eerst gekeken naar een zogenoemd on-premisescenario. Daarbij draait de software op eigen servers van de Belastingdienst, of op servers die de dienst zelf beheert en controleert.
Eerenberg wil voorlopig geen nieuwe stappen zetten in de uitrol van Microsoft 365. In de Kamerbrief schrijft hij: "Daarom wordt het programma voor M365 bij de Belastingdienst, Douane en Toeslagen voor nu gepauzeerd.”
Dat is meer dan een technische vertraging. De discussie raakt aan de vraag hoeveel digitale controle de Nederlandse overheid moet houden over haar eigen infrastructuur. De Belastingdienst beschikt immers over grote hoeveelheden uiterst gevoelige gegevens van burgers en bedrijven.
Een advies van het Adviescollege ICT-toetsing maakt de situatie nog pregnanter. Het college concludeert dat de huidige aanpak van de Belastingdienst niet leidt tot een geschikte werkomgeving. De staatssecretaris schrijft bovendien dat de inzet op langere termijn gericht blijft op „een meer autonome en soevereine oplossing”.
Ook een onderzoek van de Auditdienst Rijk naar de back-upvoorziening voor de cloudomgeving krijgt een nieuwe betekenis. Die voorziening was opgezet voor het geval de Belastingdienst onverwacht uit de cloud zou moeten vertrekken. Omdat nu opnieuw naar een eigen omgeving wordt gekeken, verandert ook de context van die back-up.
De opmerkelijkste vraag is daarmee niet alleen waarom Microsoft 365 wordt gepauzeerd, maar ook waarom de keuze een jaar eerder zo anders uitviel.
Over zes maanden volgt een tussentijdse evaluatie. Tot die tijd ligt de migratie stil.
